Deze maand bereikt dr. Bart Stuyts, orthopedisch kniechirurg in AZ Voorkempen en ZAS Augustinus, een bijzondere mijlpaal: hij opereerde al 1000 patiënten met een knieprothese op maat van het type Origin van de firma Symbios. Daarmee behoort hij wereldwijd tot de eerste chirurgen die dit aantal met dit type prothese bereiken.
Wat in 2021 startte als een innovatieve techniek binnen het ziekenhuis, groeide uit tot een doorgedreven expertise met aantoonbare voordelen voor de patiënt.
Van innovatie naar onderbouwde techniek
Toen dr. Stuyts begin 2021 met de knieprothese op maat startte, was het concept veelbelovend, maar waren langetermijnresultaten maar beperkt beschikbaar. Intussen bevestigen studies duidelijke positieve resultaten.
“Bij een standaard totale knieprothese is ongeveer 80 procent van de patiënten tevreden, terwijl 20 procent restklachten ervaart”, zegt dr. Stuyts. “In recente publicaties over de knieprothese op maat zien we tevredenheidscijfers tot 94 procent. Ook de vijfjaarsoverleving van 99,5 procent is bijzonder geruststellend. We kunnen dus concluderen dat er een wetenschappelijke onderbouw is voor het breed toepassen van deze innovatieve techniek.”
Binnen de dienst orthopedie van AZ Voorkempen en ZAS Augustinus lopen momenteel twee opvolgstudies. In één van de onderzoeken waarbij patiënten met een totale knieprothese op maat twee jaar worden gevolgd, blijkt tot nu toe dat vrijwel alle patiënten tevreden tot zeer tevreden zijn over het bereikte resultaat.
Prothese aangepast aan de knie, niet andersom
Bij een klassieke knieprothese wordt het been doorgaans volledig rechtgezet. Niet elke knie is echter van nature perfect recht. Daardoor kunnen ligamenten onnatuurlijk onder spanning komen te staan, wat het gevoel van een ‘kunstknie’ kan versterken.
De gepersonaliseerde aanpak vertrekt vanuit de unieke anatomie van elke patiënt. Na de diagnose wordt een bijkomende CT-scan uitgevoerd. Op basis van een 3D-analyse wordt in Zwitserland een individuele prothese geproduceerd, volledig afgestemd op de oorspronkelijke vorm en stand van de knie van die patiënt.
“Wij passen de prothese aan de knie aan, niet andersom”, legt dr. Stuyts uit. “Daardoor voelt de knie natuurlijker aan. Voor veel patiënten is het doel een zogenaamde ‘vergeten knie’: een knie waarbij ze in het dagelijks leven niet voortdurend bewust zijn van de prothese.”
In theorie komt ongeveer 95 procent van de patiënten in aanmerking voor deze techniek. De gemiddelde hospitalisatieduur bedraagt drie dagen, vergelijkbaar met een klassieke knieprothese.
Zorg op maat vraagt voorbereiding
Tussen de beslissing tot operatie en de ingreep zelf zit gemiddeld acht weken. Na de CT-scan worden de data naar het bedrijf in Zwitserland gestuurd dat de prothese maakt. Zij analyseren de beelden en stellen een pre-operatief plan op dat aan dr. Stuyts wordt bezorgd. Wanneer hij het plan goedkeurt, wordt de prothese in productie genomen. Ongeveer zes à zeven weken later wordt de prothese geleverd in het ziekenhuis.
“Voor patiënten met zeer acute pijn kiezen we soms nog voor een klassieke prothese die sneller geplaatst kan worden”, zegt dr. Stuyts. “Maar voor mensen die nog veel verwachten van hun knie, bijvoorbeeld om beter actief te blijven, biedt deze techniek op maat een duidelijke meerwaarde.”
Doordat de prothese op maat wordt gemaakt, is er ook maar één exemplaar ter beschikking. Toch moest dr. Stuyts tijdens een operatie nog nooit overschakelen naar een ander implantaat. “We hebben nog geen enkele keer het noodscenario moeten gebruiken. Dat toont aan hoe betrouwbaar deze techniek is.”
De 1000 ingrepen werden door dr. Stuyts uitgevoerd in AZ Voorkempen en in ZAS Augustinus.
Efficiënter in het operatiekwartier
Ook in het operatiekwartier biedt de techniek voordelen. Kevin Denolf, referentieverpleegkundige orthopedie op het operatiekwartier: “Bij een klassieke knieprothese staan er zes tot acht instrumentensets klaar in de operatiezaal. Dat vraagt veel voorbereiding. Bij deze gepersonaliseerde techniek komt alles in één doos binnen, specifiek voor die patiënt. We moeten tijdens de operatie niet zoeken naar de juiste maat van prothese of naar specifiek materiaal. Het is veel efficiënter en verkort aantoonbaar de operatietijd.”
Expertise met blik op de toekomst
Dat dr. Stuyts intussen wordt gevraagd om zijn expertise internationaal te delen, blijkt onder meer uit een operatie die live werd uitgezonden voor buitenlandse collega’s. Ook komen er externe kniechirurgen regelmatig een ingreep mee volgen.
“Dit toont aan dat deze techniek een plaats aan het innemen is in de knieprothesechirurgie. Zo kunnen we onze patiënten een zo natuurlijk mogelijk resultaat bieden, ondersteund door wetenschap en ervaring.”
